Những bí mật về nguyên liệu từ thủy tinh Murano

Trong nhiều thế kỷ, thành phố Venice không những có tiếng với sự lãng mạn, mà còn thu hút nhiều khách du lịch với những kiệt tác thủy tinh Murano đầy nghệ thuật.

Hòn đảo Murano nổi lên từ đầm phá Venetian, một vùng nước rộng lớn có bề mặt phản chiếu mọi thay đổi về ánh sáng. Kể từ thế kỷ thứ XIII, các nhà sản xuất thủy tinh đã quan sát những vùng nước mênh mông bên ngoài xưởng của họ, và nhìn thấy một thế giới nghệ thuật ở Murano, biến nó trở thành bậc thầy của giới thủy tinh nổi tiếng trên thế giới.

Nghệ thuật thổi thủy tinh Murano còn là một bí mật
Nghệ thuật thổi thủy tinh Murano còn là một bí mật

Thủy tinh cổ

Những chiếc bình thủy tinh có niên đại từ thời La Mã đã được khai quật trên khắp Veneto. Một số tác phẩm thủy tinh có sự phối hợp với các kĩ thuật cổ điển, chẳng hạn như Murrina mà hiện nay chúng ta sử dụng để tạo nên Murano, có nét tương đồng với thủy tinh ở Venice Hiện nay. Fioleri (một loại thủy tinh – hoặc cụ thể hơn là một người sản xuất thủy tinh) được ghi chép trong các tài liệu của Venice từ khoảng thế kỷ thứ 10, cái tên của loại thủy tinh này đã gợi ý cho ta những hàng hóa mà họ có thể sản xuất ở thời điểm này, đó là những đồ gia dụng.

Trong thời trung cổ, nghệ thuật chế tạo thủy tinh cũng phải được liên kết chặt chẽ với nghệ thuật điêu khắc, được ứng dụng có diện tích rộng trên toàn thành phố. Những người thợ khảm Venetian thường xuyên sử dụng kính teserae, hoặc các miếng thủy tinh để tạo thành những bức tranh ghép tranh trí sản, tường và hầm của nhiều nhà thờ trong thành phố.

Đến những năm 1220, các người sản xuất thủy tinh được tổ chức thành các hội hoạt động theo một quy chế nghiêm ngặt không chỉ tùy biến các điều kiện làm việc mà còn nhiều khía cạnh khác của cuộc sống trong các nhà xưởng sản xuất thủy tinh.

Tại sao lại gọi là thủy tinh Murano?

Nghệ thuật thổi thủy tinh được đặt ở Murano vì hai lí do. Đầu tiên là để tránh khả năng cháy ở Venice. Một vài lượng lớn các lò nung thủy tinh thường xuyên đạt tới nhiệt độ khoảng 1500oC – để tạo ra các vật thể thủy tinh tuyệt đẹp, tuy nhiên cũng rất dễ gây ra những vụ hỏa hoạn trong thành phố. Để hạ thấp khả năng hỏa hoạn, vào thập niên 1270, các cơ quan chức năng trong thành phố đã di chuyển xưởng thủy tinh từ trung tâm thành phố Venice đến Murano, quá trình hoàn tất vào năm 1291. Nguyên nhân thứ hai để di chuyển các thợ thủ công đến Murano có là là lí do chính trị.

Nung nóng chảy thủy tinh Murano
Nung nóng chảy thủy tinh Murano

Những bí mật thương mại của nghệ nhân làm thủy tinh Murano đã bị rò rỉ khắp Châu Âu trong thời Trung Cổ, và cô lập các nhà sản xuất thủy tinh trên Murano sẽ cho phép đất nước này kiểm soát và xuất khẩu thủy tinh, đảm bảo rằng những bí mật này vẫn tồn tại ở Venice.

Các người sản xuất thủy tinh phải đối mặt với tiền phạt cao hoặc thậm chí phạt tù nếu họ rời đi hoặc du lịch bên ngoài nước Cộng Hòa Italia. Điều lý thú khác nữa là, một số xưởng sản xuất thủy tinh từ Dalmatia, Bohemia và những nơi khác vẫn thi thoảng được phép làm việc cho Murano. Cho đến thế kỉ XVI, các người sản xuất thủy tinh Murano đã nắm giữ độc quyền về sản xuất thủy tinh ở Châu Âu, và những sáng tạo tuyệt vời đã mang đến cho họ sự có tiếng trên toàn thế giới.

Mọi người đều biết tới kỹ thuật thủ công làm thủy tinh của Venice qua những công trình như L’Arte Vetraria (“nghệ thuật thủy tinh”) do Antonio Neri chế tạo vào năm 1612. Tác phẩm của Neri đã tìm ra các loại thủy tinh Murano quý giá trị nhất vào thời điểm lúc bấy giờ. Đáng quan tâm là sự tinh tế, nhẹ nhàng mà không màu của thủy tinh Murano đã đem đến cho nó danh tiếng.

Hạt thủy tinh

Mặc dù đa phần các nhà sản xuất thủy tinh của Venice được nhắc tới trong các tài liệu lịch sử là cánh mày râu, tuy nhiên một số nữ thợ thủ công xuất hiện sớm nhất vào những 1500, có liên quan đến làm việc làm đồ trang sức. Hàng ngàn hạt thủy tinh đã được đưa đến Châu Phi và Bắc Mỹ, nơi chúng được ứng dụng làm tiền tệ để trao đổi và trở thành phụ kiện thời trang cho đến Hiện nay. Thậm chí, bây giờ những hạt thủy tinh Venetian này có thể được tìm thấy trên các đồ gia dụng khác nhau như một chiế ví Mỹ bản xứ hoặc một chiếc mũ Châu Phi.

Những hạt thủy tinh giao thương phải đối mặt với khó khăn vào cuối những năm 1600, khi kinh tế gặp khó khăn và bệnh dịch hạch tấn công Venice. Các nhà chế tạo thủy tinh Murano cũng mất đi sự độc quyền về vấn đề xuất nhập khẩu nhiều loại thủy tinh và gương cho các người sản xuất trong nhà Hoàng gia Pháp, và các trung tâm chế tạo thủy tinh khác của châu Âu đang nổi lên. Các phường hội của Venice đã chính thức bị gỡ bỏ trong vài năm đầu của những năm 1800.

Tuy nhiên chỉ một vài thập kỷ sau đó đã được tái quan tâm và mở lại. Giữa những năm 1800, ta đã chứng kiến một sự kết hợp giữa Thủy tinh Murano truyền thống với nền tảng của một vài công ty mới, bao gồm Fratelli Barovier và Fratelli Toso, hiện nay còn được gọi là Barovier & Toso. Thủy tinh Murano có được thị trường sôi động như ngày hôm nay một phần là nhờ vào thị trường du lịch và nhu cầu của những người thích sưu tầm những món đồ riêng biệt.

Barovier và Toso được sáng lập vào năm 1295, và trở thành những nhà máy sản xuất thủy tinh có ảnh hưởng nhất trong ngành này. Bắt đầu với gia đình Barovier, những truyền thuyết về doanh nghiệp kéo dài qua nhiều thế hệ và đã phong hóa mọi thứ từ chiến tranh đến những đổi mới về ý thích lẫn phong cách. Angelo Barovier cách mạng hóa ngành công nghiệp thủy tinh với những phá cách của mình vào năm 1450.

Năm trăm năm sau, hậu duệ của ông là Ercole Barovier còn trở nên nổi bật hơn nữa, khi biến dang tiếng của dòng họ trở nên ưu việt hơn, nâng cao vị thế doanh nghiệp cho đến tận hiện tại.

Sự khác biệt của thủy tinh Murano

Thủy tinh Murano chỉ được sản xuất trên hòn đảo thủy tinh Murano xinh đẹp, nằm trong biên giới của thành phố Venice với miền Bắc nước Ý. Thủy tinh này được làm từ silica, soda, vôi và kali tan chảy với nhau trong một lòng nung riêng biệt ở nhiệt độ 1500oC để đạt được trạng thái lỏng.

Nghệ thuật tạo hình thủy tinh Murano
Nghệ thuật tạo hình thủy tinh Murano

Vàng hoặc bạc lá thường được thêm vào trong hỗn hợp thủy tinh, cùng với các khoáng chất như đồng để thêm phần long lanh, kẽm để tạo màu trắng, coban cho màu xanh, còn mangan để tạo nên màu tím. Sau đó hỗn hợp này được thổi bằng miệng hoặc được chế tác bằng tay bởi các nghệ nhân tài ba với kỹ thuật đặc biệt và các công cụ cơ bản, nhiều công cụ trong số đó đã được phát triển từ thời Trung cổ và đổi mới ít nhiều cho đến hiện nay.

Giải pháp làm thủy tinh này đã tạo ra những kiệt tác khác lạ với màu sắc phong phú và đẹp mắt, nhiều khi còn trở nên siêu thực, có một số loại hoa văn và đường nét, xứng tầm được coi là tác phẩm nghệ thuật. Mặc dù thủy tinh cũng được tạo ra ở nhiều nơi khác trên thế giới nhưng không có mặt hàng nào được tạo ra với một lịch sử phong phú và có giá trị nghệ thuật như thủy tinh Murano.

Thủy tinh Murano: bí mật của một truyền thống

Những miếng thủy tinh từ thời xa xưa được tìm thấy ở Veneto đã cho ta thấy một lịch sử lâu đời của lĩnh vực sản xuất thủy tinh từ thời cổ đại. Một số tác phẩm trong bảo tàng vẫn còn trông rất hiện đại, với những đường vân kẻ sọc sặc sỡ khiến ta liên tưởng đến Thủy tinh Murano.

Ngày này, nói đến hòn đảo thủy tinh Murano đồng nghĩa với việc nói đến thủy tinh. Đa phần mọi thứ đều có thể được làm từ thủy tinh Murano như ly rượu, bình hoa, giá nến, hình động vật thu nhỏ, chặn giấy, đèn chùm… mọi loại đồ trang sức bạn có thể tưởng tượng ra. Chúng rất phong phú về hình dáng, chất lượng, giá thành và style, và tranh thủ tạo nên lợi nhuận đáng kể cho lĩnh vực thương mại du lịch.

Trả lời